Chú ý: ý nghĩa của các xét nghiệm máu

[Garfield cat]

Ý NGHĨA LÂM SÀNG CỦA CÁC XÉT NGHIỆM

Bảng tổng kết những ý nghĩa lâm sàng của các chỉ số xét nghiệm

Tên xét nghiệm in đậm, chỉ số bình thường và ý nghĩa bên dưới

α- Amylase

Huyết tương:
20 - 220 U/L
Nước tiểu:
< 1000 U/L

- α-Amylase có nhiều trong tuỵ ngoại tiết và tuyến nước bọt.
- Hoạt độ α- amylase huyết tương, nước tiểu tăng trong viêm tuỵ cấp, viêm tuỵ mạn, chấn thương tuỵ, ung thư tuỵ, các chấn thương ổ bụng, viêm tuyến nước bọt (quai bị),...
- Mặc dù α- amylase huyết tương có vai trò chẩn đoán xác định viêm tuỵ cấp, nhưng nó ít có liên quan đến độ nặng và tiên lượng của viêm tuỵ cấp.


Apo-AI

Nam: 104-202 mg/dL
Nữ: 108-225mg/dL

- Nồng độ Apo-AI huyết tương giảm trong rối loạn lipid máu, bệnh mạch vành.


Apo-B100

Nam: 66-133 mg/dL
Nữ: 60-117mg/dL.

- Nồng độ Apo-B100 huyết tương tăng , nguy cơ vữa xơ động mạch.


Glucose

Huyết tương:
4,2-6,4 mmol/L
Nước tiểu: âm tính
- Bình thường glucose huyết tương khi đói < 6,1 mmol/L, nếu mức độ glucose huyết tương khi đói ≥ 7,0 mmol/L trong ít nhất 2 lần xét nghiệm liên tiếp ở các ngày khác nhau thì bị đái tháo đường (diabetes mellitus).

- Khi làm nghiệm pháp dung nạp glucose đường uống OGTT (oral glucose tolerance test):
+ Nếu mức độ glucose huyết tương ở thời điểm 2 giờ sau thử nghiệm < 7,8 mmol/L là bình thường.
+ Nếu mức độ glucose từ 7,8 đến <11,1 mmol/L là giảm dung nạp glucose (impaired glucose tolerance).
+ Nếu mức độ glucose ≥ 11,1 mmol/L là đái tháo đường.
- Glucose huyết tương thường tăng trong đái tháo đường týp I và týp II.
- Glucose huyết tương cũng có thể tăng trong một số bệnh khác nhưiêm tụy, sau ăn, ... bệnh tuyến giáp (Basedow), u não, viêm màng não, các sang chấn sọ não, suy gan, bệnh thận

[Garfield cat]

HbA1c

4,2-6,4%

- HbA1c phụ thuộc vào đời sống hồng cầu (120 ngày), nên nồng độ HbA1c cao có giá trị đánh giá sự tăng nồng độ glucose máu trong thời thời gian 2-3 tháng trước thời điểm làm xét nghiệm hiện tại.

Insulin máu

5-20 mU/mL

- Tăng khi tuỵ hoạt động bình thường, đái tháo đường týp I, béo phì, .
- Giảm khi tuỵ hoạt động yếu, đái tháo đường týp I

Cholesterol

3,6 - 5,2 mmol/L

- Tăng cholesterol bẩm sinh, rối loạn glucid-lipid, vữa xơ động mạch, cao huyết áp, nhồi máu cơ tim cấp, ăn nhiều thịt, trứng.
- Giảm khi bị đói kéo dài, nhiễm ure huyết, ung thư giai đoạn cuối, nhiễm trùng huyết, cường giáp, bệnh Basedow, thiếu máu, suy gan.

Triglycerid

0,46-2,2 mmol/L

-Tăng trong hội chứng tăng lipid máu nguyên phát và thứ phát, vữa xơ động mạch, bệnh lý về dự trữ glycogen, hội chứng thận hư, viêm tụy, suy gan. Nếu quá 11 mmol/L có thể dẫn đến viêm tụy cấp tính.
-Giảm trong xơ gan, một số bệnh mạn tính, suy kiệt, cường tuyến giáp.

HDL-C

0,9 - 2 mmol/L

- Tăng có tác dụng làm giảm nguy cơ xơ vữa động mạch và bệnh mạch vành.
- Giảm trong xơ vữa động mạch, bệnh mạch vành, béo phì, hút thuốc lá.

LDL-C
1,8 - 3,9 mmol/L

-Tăng trong nguy cơ xơ vữa động mạch và bệnh mạch vành.

Fructosamin

2,0 - 2,8 mmol/L

- Fructosamin được tạo thành do sự gắn của glucose vào albumin (có thời gian bán huỷ khoảng 20 ngày) nhờ sự glycosyl hoá không cần enzym.
- Nồng độ fructosamin huyết tương phản ánh nồng độ glucose máu 2-3 tuần trước thời điểm làm xét nghiệm.


Ure

Nướ:c tiểu/ 24 giờ
338 - 538 mmol/ 24 giờ
Huyết tương:
2,5 - 7,5 mmol/L

-Ure niệu tăng ăn giảm protein, cường giáp trạng, dùng thuốc thyoxin, sau phẫu thuật, sốt cao, đường máu cao trong giai đoạn đầu của bệnh đái tháo đường.
-Ure niệu giảm trong tổn thương thận (urea máu tăng) viêm thận, sản giật, chảy máu nhau thai, thiểu niệu, vô niệu, giảm sự tạo ure, bệnh gan, ...
-Ure máu tăng trong sốt kéo dài, nhiễm trùng huyết, chấn thương, ung thư hoặc u lành tiền liệt tuyến, sỏi, do chế độ ăn giàu đạm, tăng chuyển hoá đạm, chức năng thận bị tổn thương, suy tim ứ trệ.
-Ure máu giảm do đi tiểu ít, mất nước, bệnh cầu thận, u tiền liệt tuyến, suy gan, chế độ ăn nghèo đạm, ăn chế độ nhiều rau, các tổn thương gan nặng gây giảm khả năng tạo ure từ NH3, ...


Creatinin

Nước tiểu/24 giờ:
5,6 -12,6 mmol/24 giờ
Huyết tương:
53- 120 mmol/L

-Nồng độ creatinin nước tiểu tăng trong bệnh to cực chứng khổng lồ, đái tháo đường, nhiễm trùng, nhược giáp trạng,...
-Nồng độ creatinin nước tiểu giảm trong các bệnh thận tiến triển, viêm thận, bệnh bạch cầu, suy gan, thiếu máu,...
-Nồng độ creatinin huyết tương tăng trong thiểu năng thận, tổn thương thận, viêm thận cấp và mạn, bí đái, suy thận, tăng huyết áp vô căn, nhồi máu cơ tim cấp.
-Nồng độ creatinin huyết tương giảm trong phù viêm, viêm thận, suy gan

[Garfield cat]

Protein toàn phần huyết thanh

46 - 82 g/L

-Trong đa u tuỷ xương, nôn mửa nhiều, ỉa chảy nặng, mất nhiều mồ hôi khi sốt cao kéo dài, thiểu nặng vỏ thượng thận, đái tháo đường nặng.
-Trong viêm thận cấp hoặc mạn tính, thận hư (đặc biệt là thận hư nhiễm mỡ), mất nhiều protein qua đường ruột (do hấp thụ kém),...


Albumin

38 -51 g/L

-Trong mất nước, nôn nhiều, tiêu chảy nặng, ...
-Trong hội chứng thận có protein niệu, các bệnh gan nặng, thận hư nhiễm mỡ, viêm thận mạn, bỏng, eczema, dinh dưỡng kém, phụ nữ có thai, người già, ...


Tỷ số A/ G

1,2-1,8

-Do thiếu hay không có globulin.
-Tỷ số A/G giảm < 1 thường do giảm albumin hoặc tăng globulin hoặc do phối hợp cả hai. Albumin giảm trong suy dinh dưỡng, suy kiệt, lao, ung thư; tăng globulin trong đa u tủy, nhiễm khuẩn,bệnh collagen; giảm albumin và tăng globulin gặp trong xơ gan, viêm thận cấp, hội chứng thận hư nhiễm mỡ.

Acid uric

Nam
140-420 μmol/L
Nữ
120-380 μmol/L.

-Trong bệnh Gout (thống phong), nhiễm khuẩn, thiếu máu ác tính, đa hồng cầu, thiểu năng thận, cường cận giáp trạng.
-Trong bệnh Wilson, teo gan vàng da cấp, suy thận, ...

Natri

Huyết thanh:
135 -150 mmol/L
Nước tiểu/ 24 giờ:
152-282 mmol/24 giờ

-Khi ăn, uống quá nhiều muối, mất nước, suy tim, viêm thận không có phù, viêm não, phù tim hoặc phù thận, khi điều trị bằng corticoid,...
-Trong trường hợp mất nhiều muối, say nắng, ra nhiều mồ hôi, nôn mửa, ỉa chảy, suy vỏ thượng thận, khi điều trị thuốc lợi tiểu kéo dài,...


Kali

3,5 -5,0 mmol/L

-Trong viêm thận, thiểu năng thận (có vô niệu hoặc thiểu niệu), nhiễm xetonic đái đường, ngộ độc nicotin, thuốc ngủ, Addison- thiểu năng vỏ thượng thận,...
-Khi thiếu kali đưa vào cơ thể, mất kali bất thường ở đường tiêu hoá: nôn mửa kéo dài, ỉa chảy, tắc ruột, hẹp thực quản,...

Clo

95 - 110 mmol/L

-Trong mất nước, tiêm truyền Natri quá mức, chấn thương sọ não, nhiễm kiềm hô hấp,...
-Trong nôn mửa kéo dài, mất nhiều mồ hôi, bỏng nặng, ăn chế độ bệnh lý ít muối,...


Calci

Huyết thanh
2,2- 2,6 mmol/L
Nước tiểu/24 giờ:
2,5 -7,5 mmol/ 24 giờ
Calci ion hoá
1,17 - 1,29 mmol/ L

-Trong ưu năng tuyến cận giáp, dùng nhiều Vitamin D, ung thư (xương, vú, phế quản), đa u tuỷ xương.
-Trong thiểu năng tuyến cận giáp, gây co giật, tetani, thiếu vitamin D, còi xương, các bệnh về thận, viêm tụy cấp, thưa xương, loãng xương,...

[Garfield cat]

Bilirubin máu

Bilirubin TP
3 - 17 μmol/L
Bilirubin LH (TT)
0,1 - 4,2 μmol/L
Bilirubin TD (GT)
3-13,6 μmol/L

- Bilirubin TP huyết tương tăng trong các trường hợp vàng da do: tan huyết, viêm gan, tắc mật.
- Bilirubin TD huyết tương tăng trong vàng da trước gan: tan huyết (thiếu máu tan huyết, sốt rét, truyền nhầm nhóm máu, vàng da ở trẻ sơ sinh).
- Bilirubin LH tăng trong vàng da tại gan và sau gan: viêm gan, tắc mật, xơ gan.


CRP
(C reactive protein: protein phản ứng C)

0-6 mg/L

- CRP huyết thanh tăng trong các phản ứng viêm cấp như nhồi máu cơ tim, tắc mạch, nhiễm khuẩn, bệnh mạn tính như bệnh khớp, viêm ruột, cũng như trong một số ung thư như bệnh Hodgkin, K thận.
- CRP còn là xét nghiệm để đánh giá mức độ nặng và tiên lượng của viêm tuỵ cấp, CRP ≥150 mg/L là viêm tuỵ cấp nặng.


LDH

200 - 480 U/L

- LDH có nhiều trong tim, gan và cơ.
- Hoạt độ LDH huyết tương tăng trong nhồi máu cơ tim, viêm cơ tim, loạn nhịp tim nặng, chấn thương tim hoặc phẫu thuật tim.


CK

25 - 220 U/L

- CK có nhiều trong cơ.
- Hoạt độ CK huyết tương tăng trong nhồi máu cơ tim, viêm cơ tim, đau thắt ngực, loạn nhịp tim nặng, chấn thương tim hoặc phẫu thuật tim.


CK-MB

1 - 25 U/L

- CK-MB là một isoenzym của CK, có nhiều ở cơ tim.
- Hoạt độ CK-MB huyết tương tăng trong nhồi máu cơ tim cấp, viêm cơ tim, đau thắt ngực, loạn nhịp tim nặng, chấn thương tim hoặc phẫu thuật tim.


ALT (GPT)

10 - 40 U/L

- Enzym ALT có nhiều trong bào tương của tế bào gan.
- Hoạt độ ALT huyết tương tăng trong bệnh lý gan mật: viêm gan cấp, nhất là viêm gan do virus các týp A, B, C, D, E, nhiễm ký sinh trùng (sán lá gan), nhiễm độc rượu, nấm độc, ngộ độc thức ăn.


AST (GOT)

10 - 37 U/L

- Enzym AST có nhiều trong cả bào tương và ty thể của các tế bào gan, tim và cơ.
- Hoạt độ AST huyết tương tăng (>ALT) trong nhồi máu cơ tim.
- Hoạt độ AST huyết tương tăng trong bệnh cơ (loạn dưỡng cơ, viêm cơ, tiêu myoglobin) và các bệnh khác như viêm da, viêm tuỵ cấp, tổn thương ruột, nhồi máu phổi, nhồi máu thận, nhồi máu não, ?

[Garfield cat]

ChE

Nam:
4,9-11,5 kU/L
Nữ:
3,9-10,8 kU/L

- ChE trong huyết tương được tổng hợp bởi gan.
- Hoạt độ ChE huyết tương giảm trong suy gan, xơ gan (do khả năng tổng hợp của gan giảm), ngộ độc hoá chất trừ sâu loại phospho hữu cơ hoặc carbamat.


GGT (g-GT)

5 - 45 U/L

- GGT có nhiều ở gan, do các tế bào biểu mô đường mật bài tiết ra.
- Hoạt độ GGT huyết tương tăng khi các tế bào biểu mô đường mật bị cảm ứng tăng tổng hợp enzym như trong tắc mật, -viêm gan do rượu, tổn thương tế bào gan.


GLDH

Nam
< 4 U/L
Nữ
< 3 U/L

- GLDH chỉ có trong ty thể của tế bào, có nhiều ở gan.
- Hoạt độ GLDH huyết tương tăng do tổn thương nặng các tế bào gan như viêm gan nặng, hoại tử tế bào gan, thiếu oxy mô.


IL-6 (Interleukine-6)

< 10 pg/mL

- IL-6 đóng vai trò trung gian chủ chốt trong quá trình tổng hợp các protein pha cấp, trong đó có CRP, fibrinogen, ?, IL-6 có thời gian bán huỷ là 2 giờ.
- Nồng độ IL-6 huyết thanh tăng có vai trò trong đánh giá mức độ, tiên lượng, biến chứng tại chỗ hoặc suy tạng của viêm tuỵ cấp.


Lipase

7 - 59 U/L

- Lipase được sản xuất bởi tuỵ, một ít bởi dạ dày, tá tràng, gan và lưỡi.
- Hoạt độ lipase huyết tương tăng có giá trị chẩn đoán viêm tuỵ cấp.


Microalbumin niệu

< 20 mg/L nước tiểu

-Microalbumin niệu có giá trị theo dõi biến chứng thận sớm ở những bệnh nhân tiểu đường, cao huyết áp.


β2-Microglobulin
(β2-M)

Huyết tương:
0,6 - 3mg/L
Nước tiểu:
< 350 μg/L

- β2-Microglobulin có trên bề mặt hầu hết các tế bào.
- Nồng độ β2-M huyết tương tăng trong suy thận, bệnh bạch cầu lympho mạn, bệnh Waldenstron, bệnh Kahler, bệnh Lupus ban đỏ rải rác, xơ gan, viêm gan mạn tiến triển.
- Nồng độ β2-M nước tiểu tăng trong giảm khả năng tái hấp thu của ống thận, nhiễm độc kim loại nặng, viêm thận kẽ do ngộ độc thuốc, trước cơn thải loại mảnh ghép cấp.

[Garfield cat]

ALP

64-306 U/L

- ALP có nhiều ở gan, xương, nhau thai và biểu mô ruột. Vì vậy, bình thường, hoạt độ ALP huyết tương cũng tăng ở trẻ đang lớn và phụ nữ có thai ở quý 3 của thai kỳ.
- Hoạt độ ALP huyết tương tăng trong loãng xương, còi xương, u xương, gãy xương đang hàn gắn, viêm gan, tắc mật, xơ gan.


Myoglobin

Nam:
28-72 µg/L
Nữ:
25-58 µg/L

- Myoglobin là một protein có trong bào tương của cơ tim và cơ xương. Myoglobin có vai trò vận chuyển và dự trữ oxy trong tế bào cơ.
- Nồng độ myoglobin tăng rất sớm (sau 2 giờ) trong nhồi máu cơ tim cấp, trong nhồi máu cơ tim tái phát Nồng độ myoglobin huyết tương đạt cực đại ở 4-12 giờ và trở về mức độ bình thường sau 24 giờ.
- Nồng độ myogolbin tăng cũng có thể xảy ra sau tổn thương cơ xương và trong suy thận nặng.


α-HBDH

72-182 U/L

- Vì α-HBDH có thời gian bán huỷ (half-life) khá dài (4-5 ngày) nên sự tăng hoạt độ isooenzym α-HBDH huyết tương kéo dài, điều này giúp chẩn đoán nhồi máu cơ tim ở những bệnh nhân đến khám muộn.


TnI

< 0,4mg/ml

- Nồng độ TnI huyết tương tăng cao khi tổn thương cơ tim (nhồi máu cơ tim).


TnT

< 0,01 mg/ml

- Nồng độ TnT huyết tương tăng cao khi tổn thương cơ tim (nhồi máu cơ tim).


NT-ProBNP

< 50 tuổi: < 55pmol/L

50-75 tuổi <100pmol/L

>75 tuổi > 220pmol/L

- Nồng độ NT-ProBNP huyết tương tăng vượt quá các giá trị cắt tương ứng với các lứa tuổi, có giá trị trong chẩn đoán suy tim, hội chứng mạch vành cấp (với giá trị chẩn đoán âm tính rất cao, đạt 97-100%).


Peptid C

0,2-0,6 mmol/L

- Peptid C được tạo thành do sự thuỷ phân proinsulin thành insulin, khi tế bào β của tuỵ hoạt động.
-Nồng độ peptid C giảm trong trường hợp tuỵ hoạt động kém hoặc không hoạt động (đái tháo đường typ I).


PCT (Procalcitonin)

< 0,05 ng/ml

-PCT có thời gian bán huỷ là 24 giờ. PCT tăng nhanh sau nhiễm khuẩn 2 giờ và đạt tối đa sau 24 giờ, sau đó giảm dần nếu tình trạng nhiễm khuẩn được cải thiện.
-PCT là marker đặc hiệu cho nhiễm khuẩn và nhiễm khuẩn huyết.
- PCT có thể được sử dụng trong chẩn đoán, theo dõi và tiên lượng tình trạng nhiễm khuẩn.

[Garfield cat]

Các xét nghiệm Huyết học

Tổng phân tích máu

1. Số lượng bạch cầu (white blood cells: WBC):

40-10 Giga / L

-Tăng trong viêm nhiễm, bệnh máu ác tính, các bệnh bạch cầu, ví dụ như: bệnh bạch cầu dòng tuỷ cấp, bệnh bạch cầu lympho cấp, bệnh bạch cầu dòng tuỷ mạn, bệnh bạch cầu lympho mạn, bệnh u bạch cầu. Việc sử dụng một số thuốc cũng có thể gây tăng số lượng bạch cầu, ví dụ: corticosteroid

-Giảm trong thiếu máu do bất sản (giảm sản xuất), thiếu hụt vitamin B12 hoặc folate (không trưởng thành được), nhiễm khuẩn (giảm sự sống sót). Việc sử dụng một số thuốc cũng có thể gây giảm số lượng bạch cầu: các phenothiazine, chloramphenicol, aminopyrine.


2. Số lượng hồng cầu (red blood cell count: RBC):

3,8-5,8 Tera / L.

-Tăng trong mất nước, chứng tăng hồng cầu
-Giảm trong thiếu máu


3. Lượng huyết sắc tố (hemoglobin: Hb):

12-16,5 g / dL.

-Tăng trong mất nước, bệnh tim và bệnh phổi.
-Giảm trong thiếu máu, chảy máu và các phản ứng gây tan máu.


4. Khối hồng cầu (HCT: hematocrit):

nam: 39-49%;

nữ: 33-43%.

-Tăng trong các rối loạn dị ứng, chứng tăng hồng cầu, hút thuốc lá, bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD), bệnh mạch vành, ở trên núi cao, mất nước, chứng giảm lưu lượng máu (hypovolemia.

-Giảm trong mất máu, thiếu máu, thai nghén.


5. Thể tích trung bình của một hồng cầu (mean corpuscular volume: MCV) :

85-95 fL

-Tăng trong thiếu hụt vitamin B12, thiếu acid folic, bệnh gan, nghiện rượu, chứng tăng hồng cầu, suy tuyến giáp, bất sản tuỷ xương, xơ hoá tuỷ xương.

-Giảm trong thiếu hụt sắt, hội chứng thalassemia và các bệnh hemoglobin khác, thiếu máu trong các bệnh mạn tính, thiếu máu nguyên hồng cầu (sideroblastic anemia), suy thận mạn tính, nhiễm độc chì.


6. Lượng Hb trung bình hồng cầu (mean corpuscular hemoglobin: MCH) :

26-32 pg.

-MHC tăng trong thiếu máu tăng sắc hồng cầu bình thường, chứng hồng cầu hình tròn di truyền nặng, sự có mặt của các yếu tố ngưng kết lạnh.

-MCH giảm trong bắt đầu thiếu máu thiếu sắt, thiếu máu nói chung, thiếu máu đang tái tạo.


7. Nồng độ Hb trung bình hồng cầu (mean corpuscular hemoglobin concentration: MCHC):

32-36 g/ dL

-Trong thiếu máu tăng sắc hồng cầu bình thường, chứng hồng cầu hình tròn di truyền nặng, sự có mặt của các yếu tố ngưng kết lạnh.

-Trong thiếu máu đang tái tạo, có thể bình thường hoặc giảm trong thiếu máu do giảm folate hoặc vitamin B12, xơ gan, nghiện rượu


8. Độ phân bố hồng cầu (red distribution width: RDW):

10-16,5%

- Độ phân bố hồng cầu RDW bình thường và:
+ MCV tăng, gặp trong: thiếu máu bất sản, trước bệnh bạch cầu.
+ MCV bình thường, gặp trong: thiếu máu trong các bệnh mạn tính, mất máu hoặc

tan máu cấp tính, bệnh enzym hoặc bệnh hemoglobin không thiếu máu.

+ MCV giảm: thiếu máu trong các bệnh mạn tính, bệnh thalassemia dị hợp tử .
- RDW tăng và:
+ MCV tăng: thiếu hụt vitamin B12, thiếu hụt folate, thiếu máu tan huyết do miễn

dịch, ngưng kết lạnh, bệnh bạch cầu lympho mạn.

+ MCV bình thường: thiếu sắt giai đoạn sớm, thiếu hụt vitamin B12 giai đoạn sớm,

thiếu hụt folate giai đoạn sớm, thiếu máu do bệnh globin.

- Giảm MCV: thiếu sắt, sự phân mảnh hồng cầu, bệnh HbH, thalassemia.


9. Số lượng tiểu cấu (platelet count: Plt):

150-450 Giga/L.

-Trong những rối loạn tăng sinh tuỷ xương: chứng tăng hồng cầu, bệnh bạch cầu dòng tuỷ mạn, chứng tăng tiểu cầu vô căn, xơ hoá tuỷ xương, sau chảy máu, sau phẫu thuật cắt bỏ lách, chứng tăng tiểu cầu dẫn đến các bệnh viêm.

- Số lượng tiểu cầu trong máu giảm trong:
+ Giảm sản xuất: ức chế hoặc thay thế tuỷ xương, các chất hoá trị liệu, các thuốc

khác, ví dụ: ethanol.

+ Tăng phá hủy hoặc loại bỏ: chứng phì đại lách, sự đông máu trong lòng mạch rải

rác, các kháng thể tiểu cầu (ban xuất huyết do giảm tiểu cầu tự phát, sốt Dengue, ban xuất huyết sau truyền máu, giảm tiểu cầu do miễn dịch đồng loại ở trẻ sơ sinh, các thuốc: quinidin, cephalosporin.

10. Thể tích trung bình tiểu cầu (mean platelet volume: MPV):

6,5-11fL

-Trong bệnh tim mạch (sau nhồi máu cơ tim, sau tắc mạch não, đái tháo đường, tiền sản giật, hút thuốc lá, cắt lách, stress, chứng nhiễm độc do tuyến giáp, ...

-Trong thiếu máu do bất sản, thiếu máu nguyên hồng cầu khổng lồ, hoá trị liệu ung thư, bệnh bạch cầu cấp, lupus ban đỏ hệ thống, chứng tăng năng lách, giảm sản tủy xương, dầu cá, chứng tăng tiểu cầu hoạt động.


11. Khối tiểu cầu (plateletcrit: Pct):

0,1-0,5 %

-Tăng trong ung thư đại trực tràng.
-Giảm trong nghiện rượu, nhiễm nội độc tố


12. Độ phân bố tiểu cầu (platelet disrabution width: PDW):

6-18 %

-Trong ung thư phổi (PDW ở ung thư phổi tế bào nhỏ SCLC cao hơn ở ung thư phổi tế bào không nhỏ NSCLC), bệnh hồng cầu liềm, nhiễm khuẩn huyết gram dương, gram âm.
-Giảm trong nghiện rượu.


13. Tỷ lệ % bạch cầu trung tính (% neutrophils: NEUT%):

43-76 %

-Trong các nhiễm khuẩn cấp, nhồi máu cơ tim cấp, stress, các ung thư (neoplasms), bệnh bạch cầu dòng tuỷ.
-Trong các nhiễm virus, thiếu máu bất sản, các thuốc ức chế miễn dịch, xạ trị .


14. Tỷ lệ % bạch cầu lympho (% lymphocytes: LYM%):

17-48%

-Tăng trong nhiễm khuẩn mạn, chứng tăng bạch cầu đơn nhân do nhiễm khuẩn và nhiễm virus khác, bệnh bạch cầu dòng lympho mạn, bệnh Hodgkin, viêm loét đại tràng, suy tuyến thượng thận, ban xuất huyết do giảm tiểu cầu tự phát ITP.

-Giảm trong hội chứng suy giảm miễn dịch mắc phải (AIDS), ức chế tủy xương do các hoá chất trị liệu, thiếu máu bất sản, các ung thư, các steroid, tăng chức năng vỏ thượng thận, các rối loạn thần kinh (bệnh xơ cứng rải rác, nhược cơ, hội chứng thần kinh ngoại biên do rối loạn tự miễn Guillain-Barré syndrome)


15. Tỷ lệ % bạch cầu mono (% monocytes: MON%):

4-8%

-Tăng trong các trường hợp bệnh nhiễm virus, nhiễm ký sinh trùng, nhiễm khuẩn, các ung thư, viêm ruột, bệnh bạch cầu dòng monocyte, u lympho, u tuỷ, sarcoidosis, ...

-Giảm trong các trường hợp thiếu máu do bất sản, bệnh bạch cầu dòng lympho, sử dụng glucocorticoid.


16. Tỷ lệ % bạch cầu ái toan (% eosinophils: EOS%):

[I]0,1-7%[/I]

-Tăng trong các trường hợp ưhản ứng dị ứng như sốt, hen hoặc tăng nhạy cảm thuốc.
-Giảm trong các trường hợp: sử dụng các thuốc corticosteroid.


17. Tỷ lệ % bạch cầu ái kiềm (% basophils: BASO%):

0,1-2,5%

-Tăng trong các trường hợp: các rối loạn dị ứng.

-Giảm trong các trường hợp: sử dụng các thuốc corticosteroid, các phản ứng miễn dịch, nhiễm khuẩn cấp.


18. Số lượng bạch cầu trung tính (neurophil count hoặc neutrophils: Neut ):

2-6,9 Giga/ L

-Tăng trong các nhiễm khuẩn cấp, nhồi máu cơ tim cấp, stress, các khối u (neoplasms), bệnh bạch cầu dòng tuỷ.

-Trong các trường hợp nhiễm virus, thiếu máu do bất sản, sử dụng các thuốc ức chế miễn dịch, xạ trị.


19. Số lượng bạch cầu lympho (lymphocyte count hoặc lymphocytes: LYM ) :

0,6-3,4 Giga/ L


-Trong nhiễm khuẩn mạn, chứng tăng bạch cầu đơn nhân do nhiễm khuẩn và nhiễm virus khác, bệnh bạch cầu dòng lympho mạn, bệnh Hodgkin, viêm loét đại tràng, suy tuyến thượng thận, ban xuất huyết do giảm tiểu cầu tự phát ITP.

-Giảm trong hội chứng suy giảm miễn dịch mắc phải (AIDS), ức chế tủy xương do các hoá chât trị liệu, thiếu máu bất sản, các khối u, các steroid, tăng chức năng vỏ thượng thận, các rối loạn thần kinh (bệnh xơ cứng rải rác, nhược cơ, hội chứng thần kinh ngoại biên do rối loạn tự miễn Guillain-Barré syndrome).


20. Số lượng bạch cầu mono(monocyte count hoặc monocytes: MON#):

0,0-0,9 Giga/ L

-Trong các bệnh nhiễm virus, nhiễm ký sinh trùng, nhiễm khuẩn, các khối u, viêm ruột, bệnh bạch cầu dòng monocyte, u lympho, u tuỷ.

-Giảm trong thiếu máu do bất sản, bệnh bạch cầu dòng lympho, sử dụng glucocorticoid.


21. Số lượng bạch cầu ái toan (eosinophil count hoặc eosinophils: EOS#):

0,0-0,7 Giga/ L

-Tăng trong dị ứng, nhiễm ký sinh trùng (bệnh giun xoắn, bệnh nấm aspergillus, bệnh nang sán), bệnh phù thần kinh-mạch, các phản ứng thuốc, nhạy cảm warfarin, các bệnh mạch máu-collagen, hội chứng tăng bạch cầu ái toan cấp, viêm mũi ưa bạch cầu ái toan không do dị ứng, các rối loạn tăng sản tuỷ (u bạch huyết Hodgkin, xạ trị,...

-Giảm trong sử dụng các thuốc corticosteroid.


22. Số lượng bạch cầu ưa base (basophil count hoặc basophils: BASO) :

0,0-0,2 Giga/ L

-Tăng trong bệnh bạch cầu, viêm, chứng đa hồng cầu, Hodgkin's, thiếu máu tan máu, sau cắt lách, dị sản tuỷ xương, chứng phù niêm.

-Giảm trong stress, phản ứng quá mẫn, các steroid, thai nghén, cường giáp, sau xạ trị.

[Garfield cat]

Các xét nghiệm huyết học(tiếp)

[COLOR="Red"]
Nhóm máu ABO, nhóm máu Rh

-Kiểm tra sức khoẻ, ngoại khoa, sản khoa, nội khoa,...
-Truyền máu
-Bất thường nhóm máu mẹ- con


Huyết -Tuỷ đồ

-Các bệnh lý về máu và cơ quan tạo máu: ung thư* máu, thiếu máu, suy tuỷ...


Máu lắng

-Tăng trong viêm khớp, các tình trạng viêm nhiễm.
-Giảm trong đa hồng cầu, cô máu, ...


Tập trung bạch cầu

-Phát hiện sớm các bệnh về máu (ung thư* máu, suy tủy, rối loạn sinh tủy).


Tế bào Hargraves

-Lupus ban đỏ, miễn dịch dị ứng...


Đông máu toàn bộ

-Xét nghiệm tổng hợp để chẩn đoán, đánh giá các bệnh lý rối loạn về đông - cầm máu.


Thời gian Howell

-Xác định rối loạn đông máu theo con đường nội sinh.


Thời gian Prothrombin (PT = thời gian Quick), tỷ lệ Prothrombin , chỉ số INR

-Xác định rối loạn đông máu theo con đường ngoại sinh.


Tiêu thụ Prothrombin

-Xác định các rối loạn đông máu.


Đo độ ngưng tập tiểu cầu

-Đánh giá chất lượng tiểu cầu.


Nghiệm pháp Rượu; D-Dimer

-Xác định đông máu nội mạch lan toả.


Nghiệm pháp Von-Kaulla, FDP

-Đánh giá tình trạng tiêu sợi huyết.


Thời gian Cephalin kaolin

-Xác định rối loạn đông máu theo con đường nội sinh.


Co cục máu

-Đánh giá tình trạng tiểu cầu, của fibrin, yếu tố XIII.


Máu chảy, máu đông

-bình thường máu cháy 3',máu đông 7'
-Đánh giá tình trạng đông, cầm máu.


Các yếu tố đông máu (VIII, IX)

-Chẩn đoán các rối loạn đông máu và bệnh *ưa chảy máu.


Sắt huyết thanh (Iron)

Nam: 11-28 µmol/L
Nữ: 6,6-26 µmol/L

- Thiếu máu do tan máu, thiếu máu Biermer ; hội chứng nhiễm sắt huyết tố (Hemochromatosis).
- Viêm gan cấp tính (tăng cao nhất vào khoảng ngày thứ 15 rồi giảm dần vào tuần thứ 4 tới 6 của bệnh), xơ gan.
- Thiếu máu nhược sắc thiếu sắt do bị mất máu.
- Trong một số bệnh nhiễm khuẩn, ung thư, bệnh chất tạo keo.


Ferritin

Nam: 67-899 pmol/L
Nữ <50 tuổi: 34-377 pmol/L
>50 tuổi: như giá trị của nam.

-Trong bệnh nhiễm sắc sắt tố mô, thiếu máu (ác tính, tan máu, Thalassemia), bệnh bạch cầu (Leucemia) cấp, đợt tiến triển của Leucemia mạn, u lympho (lymphoma), u tủy, Hodgkin, nhiễm trùng cấp và mạn, tổn thương mô, ...
-Giảm trong thiếu máu thiếu sắt (iron deficiency anemia).


Transferrin

25,2-45,4 mmol/L

-Transferrin là một glycoprotein có khối lượng phân tử 79570 Da, là một protein vận chuyển sắt trong huyết thanh.
- Mức độ transferrin huyết thanh giảm khi sắt dự trữ giảm.


TfS (Transferrin saturation )

Nam = 20-50%
Nữ = 15-50%

-Trong thiếu hụt sắt, độ bão hoà transferrin (= sắt huyết thanh/ transferrin) giảm là một chỉ dẫn rất nhạy của thiếu sắt.


TIBC(Total iron- binding capacity)

43,0-80,6 µmol/L (240-450µg/dL)

-Khả năng gắn sắt toàn phần (TIBC) là tổng lượng sắt huyết thanh và khả năng gắn sắt không bão hoà (UIBC). Như vậy, TIBC là nồng độ sắt tối đa mà transferrin có khả năng gắn.
-TIBC tăng và độ bão hoà transferrin giảm trong thiếu máu, thiếu sắt.
-Sắt huyết thanh giảm và TIBC giảm là đặc điểm của thiếu máu do các rối loạn mạn tính, ung thư hoặc do các nhiễm trùng.


UIBC(Unsaturated iron-binding capacity)

20-62 mmol/L

- Khả năng gắn sắt không bão hoà (UIBC) là số lượng sắt có thể gắn thêm được vào transferrin. UIBC cùng sắt huyết thanh, TIBC và ferritin được sử dụng để đánh giá xem có hay không sự thiếu hụt sắt.


sTfR(Soluble transferrin receptor)

9,6-29,6 nmol/L

-Receptor của transferrin hoà tan (rTfR) là một protein xuyên màng thấy ở tất cả các tế bào. Nó có vai trò là cung cấp sắt cho tế bào bằng cách gắn transferrin chứa sắt vào bề mặt tế bào và vận chuyển sắt vào bên trong tế bào.
-Việc xác định nồng độ rTfR huyết thanh có ý nghĩa trong:
+ rTfR tăng sinh hồng cầu quá mạnh như trong thiếu máu tan máu tự miễn, chứng tăng hồng cầu và Thalassemia.
+ rTfR huyết thanh cũng tăng trong thiếu máu thiếu sắt, đặc biệt là thiếu máu do bệnh mạn tính.

[Garfield cat]

Virus viêm gan

HBsAg

- Kháng nguyên bề mặt virus viêm gan B.
- Xét nghiệm chỉ điểm sớm nhất để chẩn đoán và theo dõi viêm gan B.

HBV DNA

-Chỉ điểm chắc chắn đang có virus viêm gan B có trong máu bệnh nhân.

HBeAg

-Xét nghiệm theo dõi kháng nguyên sớm nhân lên của virus viêm gan B, có giá trị theo dõi sự đang nhân lên của virus viêm gan B.

HBeAb(Anti HBe)

-Xét nghiệm theo dõi kháng thể chống kháng nguyên sớm của virus viêm gan B đang nhân lên.

HBsAb(Anti HBs)

-HBsAb (hay Anti HBs) là kháng thể chống kháng nguyên bề mặt viêm gan B, thể hiện sự có miễn dịch với viêm gan B, sử dụng trong theo dõi trong tiêm phòng vacxin.


HBcAb(Anti HBc)

-Kháng thể chống kháng nguyên lõi viêm gan B, xác định tình trạng viêm gan B (cấp, mạn tính).


HAVAb(Anti HAV)

-Kháng thể chống kháng nguyên của vius týp A, có giá trị xác định hội chứng miễn dịch với viêm gan A.


HAV-IgM

-Kháng thể IgM chống viêm gan virus týp A, chẩn đoán viêm gan A cấp.


HCVAb(Anti HCV)

-Kháng thể chống virus viêm gan týp C, chẩn đoán, theo dõi viêm gan C.


HDVAb(Anti HDV)

-Kháng thể chống virus viêm gan týp D, chẩn đoán, theo dõi viêm gan D.